Της περιοχής του οροπεδίου Δομοκού
(γράφει ο Βαγγέλης Ρίζος)
Πέρυσι – τέτοιο καιρό και από αυτή εδώ τη στήλη – είχα προτείνει την ανασύσταση της λίμνης Ξυνιάδας, εξετάζοντας μερικές από τις ωφέλειες που θα προκύψουν για τους κατοίκους της περιοχής.- Έκτοτε και επειδή με τη πρόταση συμψωνούσε όλη η τοπική κοινωνία, το Νομ. Συμβούλιο Φθιώτιδας ανέθεσε (στο ίδρυμα Γουλανδρή) τη
μελέτη σκοπιμότητας του έργου.- Ένα χρόνο μετά – αν και αναρμόδιος – μπαίνω στο πειρασμό να σχολιάσω την απόφαση της Ν.Α.Φ., λέγοντας ότι δεν χρειάζονταν μελέτη σκοπιμότητας.- Η σκοπιμότητα και η αναγκαιότητα δημιουργίας της λίμνης, τώρα που τα φαινόμενα της λειψυδρίας παρουσιάζονται έντονα λόγω κλιματικών αλλαγών, θεωρείται δεδομένη.
Επάρκεια νερού για τις ανάγκες άρδευσης των καλλιεργειών, εξασφαλίζεται μόνο με έργα συλλογής – αποθήκευσης των βροχοπτώσεων και την ορθολογική διαχείριση των αποθηκευμένων ποσοτήτων.- Οι υδατοδεξαμενές, είτε επιφανειακές είτε υπόγειες, σου δίνουν τη δυνατότητα να καταμετράς την ποσότητά τους, να τις παρακολουθείς και να τις διαχειρίζεσαι ανάλογα με τις εκάστοτε συνθήκες και ανάγκες.
Η αποθήκευση των υδατοπτώσεων – για τη περιοχή του οροπεδίου Δομοκού – μπορεί να γίνει με φράγματα και δημιουργία μικρών λιμνών στις κοίτες των χειμάρρων ή (και) με την ανασύσταση της λίμνης Ξυνιάδας.- Είναι αυτονόητο ότι οι υδατοπτώσεις πρέπει να αποθηκεύονται, επειδή οι βροχοπτώσεις είναι περισσότερες το χειμώνα και πέφτουν σε ακαθόριστους χρόνους και ποσότητες.- Αντίθετα η μεγαλύτερη απαιτούμενη ποσότητα νερού για άρδευση χρειάζεται το καλοκαίρι και σε χρόνο και τόπο, ανάλογα με τις απαιτήσεις των καλλιεργειών.
Η ανασύσταση της λίμνης Ξυνιάδας μπορεί να φαίνεται «εύκολη δουλειά» κρύβει όμως αρκετά προβλήματα που κυρίως είναι: α) Η λίμνη αναγκαστικά θα καταλάβει μεγάλης αξίας γόνιμο έδαφος που πρέπει να απαλλοτριωθεί, β) Απαιτείται να δαπανηθούν αρκετά χρήματα για την κατασκευή των απαραίτητων αντιπλημμυρικών και παροχευτικών έργων, γ) Χρειάζονται εκτεταμένοι και συνεχείς έλεγχοι για να αποφευχθεί η μόλυνση και η δημιουργία ασθενοφόρων ελών.- και δ) Δεν αποφεύγεται – δυστυχώς – η μεγάλη και ανώφελη εξάτμιση.
Αντίθετα τα πλεονεκτήματα συνοψίζονται στην άμεση χρήση του νερού της λίμνης για άρδευση και στην δημιουργία ενός υγρότοπου με τεράστια οικολογική σημασία και με δυνατότητα ανάπτυξης πολλών μορφών εναλλακτικού τουρισμού.- Παράλληλα η λίμνη συμβάλλει θετικά στον εμπλουτισμό των υπογείων δεξαμενών με σκοπό την ύδρευση των οικισμών και την άρδευση απομακρυσμένων – από τη λίμνη – περιοχών.
Ακολουθώντας τη γενική αρχή της υδατικής πολιτικής «ούτε σταγόνα γλυκού νερού στη θάλασσα», καταλήγουμε στο συμπέρασμα ότι τα νερά των υδατοπτώσεων της περιοχής του οροπεδίου Δομοκού πρέπει να αποθηκεύονται και στη συνέχεια να διοχετεύονται μέσω κατάλληλων τεχνικών έργων στο τόπο της ανάγκης.- Πρέπει όμως, να ληφθεί σοβαρά υπόψη ότι οι υδατοδεξαμενές (λίμνες στη συγκεκριμένη περιοχή) πρέπει να επιβλέπονται, να ελέγχονται και να αστυνομεύονται ώστε να μην μολυνθούν από τη ρίψη ανεπεξέργαστων απόβλητων, από φυτοφάρμακα, λιπάσματα και σκουπίδια.- Σ’ αυτή τη περίπτωση η λίμνη Ξυνιάδας εκτός από άχρηστη θα είναι και επικίνδυνη.