Τις Βιώνουμε – Δεν τις αποστειρώνουμε
(γράφει ο Βαγγέλης Ρίζος)
Το Νομαρχιακό Συμβούλιο πρέπει ( εντός του 2005 ) να εγκρίνει τα σχέδια ή τα μέτρα διαχείρισης που προτείνονται για τη βιώσιμη ανάπτυξη της Κοιλάδας και των Εκβολών Σπερχειού.- Θέλοντας να βοηθήσω στη λήψη σωστών αποφάσεων , και χωρίς να έχω διάθεση να παραστήσω τον ειδικό , θα παραθέσω ορισμένες προσωπικές απόψεις για τον τρόπο που γίνονται τα διαχειριστικά προγράμματα προστατευομένων περιοχών.- Ελπίζω να ληφθούν υπόψη , από τα μέλη του Νομαρχιακού Συμβουλίου , όταν θα γνωματεύουν για την προστασία της Κοιλάδας Σπερχειού και ελπίζω επίσης να μην αποφασίσουν για εμάς χωρίς εμάς.
Όλοι συμφωνούμε ότι οι περιοχές που έχουν ενταχθεί στο δίκτυο NATURA 2000 χρειάζονται προστασία και επενδύσεις για έργα περιβαλλοντικής ανάπτυξης.- Συμφωνούμε επίσης ότι οι περιοχές αυτές χρειάζονται « ορθολογική διαχείριση ».- Φοβάμαι όμως ότι την « ορθολογική διαχείριση » πολλοί θα την ερμηνεύσουν ως « ολική απαγόρευση » για πολλές ανθρώπινες δραστηριότητες. Και έχω δίκαιο να φοβάμαι επειδή ουδέποτε η πολιτεία έδειξε σεβασμό προς τους ανθρώπους της υπαίθρου. Ουδέποτε θεώρησε π.χ. τους κτηνοτρόφους, υλοτόμους .κυνηγούς, ψαράδες, κλπ, συνυπεύθυνους για την προστασία και τη βελτίωση των οικοσυστημάτων και ουδέποτε εκμεταλλεύθηκε την ευαισθησία τους και κατανόησε τις ανάγκες τους.
Για την ορθολογική διαχείριση μιάς περιοχής, προηγείται εκτεταμένη έρευνα της υφισταμένης κατάστασης για να προσδιορισθεί η πληθυσμιακή κατάσταση , η αναπαραγωγική ικανότητα και οι περιοριστικοί παράγοντες. Για τα αποτελέσματα της έρευνας ενημερώνονται η κοινή γνώμη και οι φορείς που δραστηριοποιούνται στην περιοχή και στη συνέχεια προτείνονται τα μέτρα που πρέπει να ληφθούν σε αρμονία πάντα με τις άλλες χρήσεις γης και τις ανθρώπινες ανάγκες του ντόπιου πληθυσμού. Τα μέτρα που θα προταθούν δεν πρέπει να έχουν την έννοια τιης απόλυτης πpoστασίας με τον περιορισμό και την απομάκρυνση κάθε ανθρώπινης δραστηριότητας.
Κάθε διαχειριστικό σχέδιο μιάς προστατευόμενης περιοχής, πρέπει να λαμβάνει σοβαρά υπόψη τις ανάγκες του ντόπιου πληθυσμού και των ομάδων που δραστηριοποιούνται μέσα στην περιοχή . Να προβλέπει ικανοποιητικές αποζημιώσεις από πιθανές αλλαγές χρήσεις γής και από αναστολή οικονομικών δραστηριοτήτων.- Η διαχειριστική αρχή οφείλει, να επιδιώκει τη συλλογική προσπάθεια, τη συναίνεση και τη συνεργασία όλων των φορέων που εμπλέκονται στην προστατευόμενη περιοχή.- Και επί πλέον να την απασχολεί, το σύνολο των κοινωνικο-οικονομικών επιπτώσεων από την απαγόρευση ή τον περιορισμό μιας δραστηριότητας , και όχι μόνο οι επιπτώσεις της στο φυσικό περιβάλλον.
Πρέπει να γίνει κατανοητό ότι η βιωσιμότητα και η βελτίωση του οικοσυστήματος, στις προστατευόμενες περιοχές ( και όχι μόνο ), θα διαφυλαχθεί με την αγάπη για τη φύση, την ανάπτυξη της παιδείας και την περιβαλλοντική αγωγή όλων μας. Οι διάφορες ομάδες που δραστηριοποιούνται στη φύση να μην αλληλοσυγκρούονται , αλλά να αλληλοσυμπληρώνονται. Χρειάζεται ,να δημιουργηθεί «περιβάλλον» συναίνεσης, μοίρασμα ευθύνης και αρμονικής συνεργασίας της διαχειριστικής αρχής, της τοπικής κοινωνίας και των χρηστών.